Stop met het vervangen van mensen, start met het vernieuwen van structuren en culturen.

Het is opnieuw zover, in Eeklo deze keer.
Machtsmisbruik, toxisch leiderschap.
Mensen thuis in burn-out. De Algemeen Directeur is al anderhalf jaar thuis in burn-out, en haar vervanger …. die is ook al thuis. 
Audits worden erbij gehaald, deontologische commissies worden opgestart.
Dat alles met één mogelijks gevolg: ontslag van enkelingen.

En dan ……
Wat komt nadien ….

Elke mens doet om goed te doen, klopt. Ook alle betrokkenen in Eeklo.
Elke mens doet om goed te doen, vanuit zijn/haar overtuiging, deze noodzakelijke aanvulling klopt ook. Daar wringt het schoentje, ook in Eeklo.

Voorbije jaren begeleidden we vanuit Hitch verschillende koepels, federaties en andere structuren waar het niet goed gaat. Toxisch leiderschap, deontologische kwesties, gebruik of misbruik van macht. Veelal komen we binnen na ontslag van één of enkelen, in het slechtste geval na de nodige media aandacht.

Vanuit Hitch stappen we in op één voorwaarde: 
Laat ons niet aan koppensnellen doen, laat ons werken aan structuur en cultuur, eerder dan aan het vervangen van mensen. 

Waar fouten zijn gemaakt merken we elke keer opnieuw hetzelfde: mensen worden geslachtofferd, nieuwe mensen worden in de plaats gezet. Zowel langs 'dader-' als langs ‘slachtoffer’ zijde.
Media, sociale media, burgers en ook politiek houden ervan om bij problemen op de mens te springen, ontslag te eisen. Het is een probleem van één of meerdere personen.
Op de excessen na, geloof ik niet dat de samenleving, de koepel, de federatie hiermee geholpen is.
Het probleem los je niet op door personen te vervangen, wel los je ze op door intensief te werken aan een hedendaagse cultuur, structuur, en leiderschapsstijl.
Ik vind het ergens makkelijk om mensen opzij te zetten. Het vraagt meer lef en daadkracht om de situatie te dépersonaliseren en diezelfde mensen te bewegen en opdracht te geven om aan ‘Het Huis’ te werken, gericht op wat vandaag nodig is om menselijk kapitaal optimaal in te zetten.

In deze Ter Zake reportage van woensdag 16 september 2026 zit veel, erg veel.

Sinds 2019 is een kwart van de Algemeen Directeurs van de Vlaamse steden/gemeenten  opgestapt of ontslagen, langdurig zieken zijn niet mee opgenomen in de telling.
Heeft dit te maken met het feit dat er in 1 op 4 van de lokale besturen bestuurders actief zijn die macht willen misbruiken, die toxisch willen zijn? Ik geloof het niet.

Binnen Hitch geloven we dat er bestuurders/politici actief zijn die onvoldoende aansluiting vinden op de wereld van vandaag. Vanuit een zeer gedateerde kijk doen zij om goed te doen. Vanuit een zeer gedateerde stijl en visie leiden zij, doen zij aan politiek, besturen zij. Dit alles binnen een gedateerde structuur, cultuur, vanuit een zeer gedateerd leiderschap. Ze vertrekken vanuit de wereld van soms 15, 20 zelfs 30 jaar terug.

Ik verwijs naar de passage van Emeritus Hoogleraar Bestuurskunde U Gent Filip De Rynck in deze reportage. 

- We hoeven je mening niet, je bent ambtenaar. Wij politiekers beslissen - jij voert uit : 
Deze gedateerde kijk op de rol en mandaat van politici ten opzichte van ambtenaren past niet meer, nergens meer.  
We zijn ver weg van de gemeentesecretaris met zijn klerkfunctie die verantwoordelijk was 
voor de notulen. En daar achterna het gemeentelijk personeel die verantwoordelijk was 
voor de administratie..

We functioneren in een wereld waarin mensen zich continu versterken , bekwamen, expert willen en kunnen worden in thema’s die hen triggert. 
(top)ambtenaren - verwachten dat ze betrokken worden bij het beleid, dat ze vertrouwen krijgen om mee te mogen redeneren. Ze zijn op zoek naar zinvolheid binnen wat ze doen. Ze zijn immers bevlogen en/of expert.

- De gedateerde kijk op besluitvorming.
We functioneren in een wereld waarin zo goed als alles razendsnel evolueert, met daaraan onlosmakelijk verbonden de relevante kennis die even snel komt als gaat. Besluitvorming die genomen wordt door enkelen, ook al zijn die gemandateerd of verkozen, is achterhaald.
Besluitvorming en het goede doen in een steeds veranderende context kan niet meer gedragen worden door enkelen. Besluitvorming en het goede doen vertrekt vanuit het bijeenbrengen van verschillende mensen, verschillende kennis en expertise, verschillende perspectieven. Je kan niet meer die ene zijn die is verkozen en van daaruit mandaat krijgt om alles juist te moeten zien.
Complexiteit in de samenleving vraagt een multiparticipatieve benadering, niet enkel de politiek beslist.  


- We worden gevraagd om reglementen aan te passen, onder dwang vult de Algemeen directeur aan.
We hebben een generatie op de werkvloer die dit zomaar niet aanvaardt.
De tijd van het hondstrouw volgen uit bescherming voor zichzelf, de job is steeds meer voorbij. Mensen die in de samenleving levenslang kunnen leren en zich levenslang bekwamen, volgen hierin niet meer.
‘Jongere generaties aanvaarden geen hiërarchie meer’ is te kort door de bocht.
Binnen Hitch merken we elke dag opnieuw dat jongere generaties hiërarchie zien als iets dat moet verdiend worden, elke dag opnieuw. Zij aanvaarden zeker hiërarchie, maar geen hiërarchie om de hiërarchie, vanuit een functie, een benoeming of een mandaat.

Toxisch leiderschap is dit alles niet willen zien, dàt zijn de mensen die moeten vervangen worden.
Blijven gedateerd denken, jezelf blijven zien als alleenheerser op jouw domein.
Vanuit Hitch merken we dat deze dy hard aanhouders, deze negationisten in deze, dun bezaaid zijn.
We zien vooral erg veel mensen die niet weten hoe wel, die geen handvaten hebben om een structuur en een cultuur om te gooien, die geen zicht hebben op hoe het anders moet. Deze mensen hebben de verdomde plicht om in dienst te blijven, de hand aan de ploeg te slaan en de gemeente, de stad, de federatie, de koepel de opdracht en het mandaat te geven om te heroriënteren. Zij hebben het, ongewild uitgehangen, zij moeten het rechtzetten.
Heroriënteren naar een cultuur, een structuur en een leiderschapsstijl waarin menselijk kapitaal anno vandaag en morgen gedijt, waar mensen met goesting het beste geven van zichzelf om het beste te doen voor de ander.

Dit vraagt visie, lef, aanhoudendheid. Dit is wat (soms vermeende) toxische leiders te doen staat. Menselijk kapitaal opnieuw laten floreren.